Dubendiya Siyaseta Amerka Pirsgirka Kurd
Makaleler / 26 Ağustos 2018 Pazar Saat 06:34
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Rber Gel Kurd di parznameya pncemn de, di derbar hzn desthiladar de wiha dibje: Hzn hegemonk ji sala 1900an nde, bi taybet ngltere, Baur Kurdistan weke amr kontrol bi kar aniye. Ji bo tevgera oreger y kurd bikaribe asteng bike hzn bar li ser piyan dihle.

Rber Gel Kurd di parznameya pncemn de, di derbar hzn desthiladar de wiha dibje: Hzn hegemonk ji sala 1900an nde, bi taybet ngltere, Baur Kurdistan weke amr kontrol bi kar aniye. Ji bo tevgera oreger y kurd bikaribe asteng bike hzn bar li ser piyan dihle.

Demo mirov v rastiya hevok rove dike; di roja me ya ro de, hn zelal rewa Tirkiye t naskirin. Hzn serdest n navnetewey, di ser de Amerka, Rsiya, ngltere Fransa ji bo karibin berjewendiyn xwe li Rojhilata Navn biparzin, rejma Tirkiy her gav weke amreke kontrol di navbra xwe de bikaranne. Bi taybet Amerka ya Tirkiy di mesela ran de, weke amra balans (eyar) bi kar aniye. Keng ziman Amerka li hember ran dijwar bye ambargoya li dij ran ketiye dewr, poltkaya balans ya Tirkiye ketiye dewr tkiliyn di navbra Tirkiye ran de ba bne. 


Hevkariya Amerka ya Kurdan Realteyek b hate ferzkirin 

Di heman dem de, di pirsgirka kurd de j nzkatiyn Amerka ji Tirkiy de; we teedayneke n derxistiye hol. Amerka di Rojhilata Navn de tu car ne bye algir areserkirina pirsgirka kurd. Bi qas ne bi areseriya pirsgirk re ye, di poltkaya xwe rojane de destnan dike ku ew li rex kurdan e, ten di diyarkirina maf rewa ya Amerka de kurd weke siparteyek bi kar aniye, v j ji bo berjewendiyn xwe yn di Iraq de. Di heman erovey de pitgiriya Amerka ji QSD re li Rojavay Kurdistan. Amerka bi qas jra pwst hevkariya xwe bi QSD re kir dike. Weke di daxuyaniyn rayedarn Amerka de j diyar dibe ku hebna Amerka ya li Sriy pitgiriya w ya ji kurdan re di eroveya er dij DAIޒ de ye. 

 

Li hember siyaseta Amerka ya ji kurdan re, kete nava lv tevgereke mezin. Tirkiye ba dizane ku pitgiriya Amerka ji kurdan re ne titek ji rz ye. Ger li bar gel kurd di serhildann 1991an de maf areseriya xwe bi dest nanbna, ne gengaz b ku Amerka xwe nz kurdan kiribya ji bo wan xeta paralel 36a parastin bida avakirin. Her wiha ji bo Rojavay Kurdistan j derbasdare. Gel kurd di 19 trmeh de, li dij rejma Baas ser hilnedida pergala xwe ya xwervebirin ava nekiribya, ne dikar heremn xwe li dij rn terora DAI rejm biparze. Berxwedaniya Koban rizgarkirina Minbic, Tebqa Reqqay mnakn her berbiav y v yek ne. Ji ber v yek j Amerka dest bi hevkariya kurdan li Rojava kir. 

 

Tirkiye her gav weke mae hatiye bikarann

Di rastiya ku derketiye hol de, hem li ser Amerka ferzkir ku hevkariya kurdan bike, hem j Amerka mecbr kir ku siyaseta xwe ya bi tirkiy re hevsengiy bike. Bi taybet tirkiye, di Rojhilata Navn de pit sral hevkar sereke y Amerka ye hevalbend yekemn yn NATO de ye. Di reweke wiha de drketina ji Tirkiy, zirar dide poltkaya Amerka ya li hember ran, Rsiya welatn Kendava Ereb. Ji ber dema mirov hinek pave temae bike, Amerka ji bo van poltkayn xwe ya Tirkiyey her tim weke MAE bi kar aniye. Nexasim di reweke dizayinkirina nexeya Rojhilata Navn a Amerka, her iqas pwstiya Amerka bi kurdan hebe j, l bi gelemper Tirkiye j ling sereke y pkanna v poltkaya Amerka ye. 

 

Dualteya siyaseta Amerka ya li hember kurdan 

Weke di demn cuda de, Amerka pwst bi hevkariya kurdan dt, wisa diyar e, Amerka pit ambargoya aboriy ya li ser Tirkiy qeyrana aboriy ya Tirkiy, w Tirkiye mecbr bike Amerka hevkar bibe. Ji ber li piya Tirkiy pirsgirkn gelek bi girk mezin n ku li benda areseriy hene. 

 

Di ser de div Tirkiye tercha xwe zelal bike di navbra Rusiya Amerka de. Didu, div Tirkiye li hember ran bibe xwed helwesteke zelal, bi taybet j di mijara ekn nukleer de. Syemn, div Tirkiye hevkariya xwe bi rxistinn terorst yn girdayn El Qade, weke DAI, El Nsra, Tehrr El am, Feylaq El am, Cund el Aksa Feyleq Rahman re bibire. L wisa diyare ku bi qas Tirkiy Amerka j di van mijaran de di qeyranek de ye. Ji ber di ser pirsgirka Rojhilata Nav3in de, pirsgirka kurd t. Dema Amerka di v al de ne xwediy projeyeke zelal be, ewa kurd bi qas Tirkiye, ran Suriy ku ji bo xwe xeter dibnin w ya Amerka j xeter bibnin. Ji ber ku mnaka w zind hate jiyankirin. Di referanduma 25 lona 2017an de kurdn baur her zde pita xwe dabn hza Amerka. Dsa di mijara ra hzn raq Hed ab ya li ser Kerkk heremn derdora Misl, bdengiya Amerka xeyal kurdn baur ser bin kir. 

 

Ev nzkatiya Amerka di dagirkirina Efrn de j xwe da der. Amerka bi qas li Rojhilat Firat alkariya QSD kir, berovaj v yek j dijminatiya gel kurd di Efrn de kir. Ev yek j ji bo xatir av Tirkiy kir. Dualiteya siyaseta Amerka ya li hember kurdan bi qas zirar daye kurdan, ewqas j daye Amerka bi xwe. 

Div b zann ku yekane berjewendiyn Amerka ya di areserkirina pirsgirkn herem de, bi hm demokratk heye. Di v erovey de areserkirina pirsgirkn kurd de temaekirin al dewetkirina areseriy mimkne. Berovaj v yek, w ne ten qrza Kurdistan bibe girka kor, her wiha w Amerka gelek hevkarn xwe yn herem j winda bike. 

 

Ji bo v yek di ser de Amerka welatn xwed berjewend ne li ser Kurdistan, div ba zanibin ku riya pkanna berjewendiy netewan gelan li Rojhilata Nav3in, di Kurdistan de derbas dibe di areserkirina pirsgirkan bi demokratkbn pkan dibe. 

Adnan Mustafa

Navenda Lkolnn Stratejk a Kurdistan

www.lekolin.com - www.lekolin.org - www.lekolin.net www.lekolin.info -www.navendalekolin.com -http://kursam.org/index.html- http://kursam.net/index.html

Parveke

TAGS(ETIKETLER): QSD  NATO  DAIS  MASE  

Bu Yazya Henz Yorum Eklenmemi.